In deze aflevering van Grip op je Groei deelt Paul Venner, bewegingsspecialist en medeoprichter van Groeilokaal, zijn reis van topsportinnovator naar ecosystemisch denker. Een verhaal over falen, leren en de kracht van diversiteit in alles wat we doen. Te beluisteren via de podcast Grip op je groei, te vinden in je favoriete podcastapp.

De weg van topsport naar systeeminzicht

Als ondernemende pionier ken je het vast: die drang naar perfectie. De overtuiging dat als je maar hard genoeg werkt en alle details perfect hebt, je wel moet slagen. Paul Venner dacht er ook zo over, tot zijn eerste bedrijf, Ultimate Instability, na twaalf jaar strijden toch ophield te bestaan. “Dat voelde natuurlijk wel super als falen,” vertelt Paul. “Uiteindelijk de handdoek in de ring moeten gooien en beseffen dat ik er nooit een euro uit heb gehaald, alleen maar heb geïnvesteerd.” Maar juist dit falen werd de basis voor een veel diepere wijsheid over hoe systemen werken. Of het nu bedrijven, ecosystemen of ons eigen lichaam zijn, het draait allemaal om samenhang.

Waarom perfectie systemen breekbaar maakt

Pauls verhaal begint met een revolutionair idee dat hij tijdens zijn eindstage in Australië ontwikkelde. Een trainingsmiddel dat wereldwijd werd toegepast in topsport en revalidatie. Sportief en praktisch was het een groot succes, maar commercieel bleek het een mislukking. “Ondanks dat het sportief en praktisch een heel groot succes was, kregen we het niet tot een commercieel succes als bedrijf,” legt hij uit. De belangrijkste les: het belang om je waarde helder te hebben en dit als anker te gebruiken in de koers die je vaart.

Onder deze ervaring zit nog een diepere laag. Paul ontdekte dat perfectie, waar hij als topsportspecialist altijd naar had gestreefd, eigenlijk een valkuil is. “Perfectie bestaat niet in de natuur,” stelt hij. “De natuur streeft naar goed genoeg. Het zoekt naar wat werkt, met zo min mogelijk energie.”

Van controle naar samenhang: wat is ecosystemisch denken?

Wat is dan wel de sleutel tot duurzame groei? Paul introduceert het concept van ecosystemisch denken, een manier van kijken die alles kan veranderen aan hoe je naar je bedrijf, je gezondheid en je leven kijkt. “Een ecosysteem bestaat uit twee delen: eco en systeem,” legt hij uit. “Eco is afgeleid van het Griekse woord ‘oikos’, dat huis, thuis of huishouden betekent. En een systeem is altijd opgebouwd uit relaties.” Het gaat dus niet om de losse onderdelen, maar om hoe ze samenwerken. “Het draait om de interactie en de relaties tussen verschillende onderdelen.” Deze manier van denken kun je toepassen op iedere schaal, van je darmen tot je organisatie, van je gezin tot de economie.

Diversiteit als motor van veerkracht

Een van de krachtigste inzichten uit het gesprek is hoe diversiteit zorgt voor veerkracht. Paul illustreert dit met een voorbeeld uit hun eigen proeftuin. “We hadden bladluis. De eerste impuls is dan bedenken wat je eraan kunt doen. Wij hebben gewoon afgewacht.” In plaats van direct in te grijpen, vertrouwden ze op het ecosysteem. “Er kwamen vanzelf lieveheersbeestjes, en die hadden we nodig om de bladluis weer te verminderen.”

Dit principe geldt ook voor organisaties en persoonlijke ontwikkeling. “Doordat je een grote diversiteit hebt, is er altijd oplossingsruimte. Als er ergens een bepaalde soort uitvalt, zijn er altijd anderen die dat opvangen.”

Trainen op verstoring, niet op perfectie

Pauls achtergrond in de topsport geeft hem unieke inzichten in hoe ecosystemisch denken praktisch werkt. Hij vergelijkt een perfecte techniek met een fragiele toren. “Met de perfecte techniek kun je een wereldrecord zetten, maar het wordt heel kwetsbaar, als een toren van blokken. Komt er een zuchtje wind, dan valt de toren om.” Het alternatief? Je wilt iets wat robuust is, met veel buffers, zodat het klappen kan opvangen.

In de praktijk betekent dit dat een polsstokhoogspringer niet alleen moet trainen onder perfecte omstandigheden, maar vooral moet leren omgaan met verstoringen. “Train ook op gras, met wind, met een gladde ondergrond en met regen.”

Waarom duurzaam leven niet perfect hoeft te zijn

Een interessant deel van het gesprek gaat over hoe ecosystemisch denken ook geldt voor mensen die duurzaam willen leven. Paul observeert dat veel mensen, die van nature niet perfectionistisch zijn, door conditionering juist heel perfectionistisch zijn geworden. Zelfs als het gaat om duurzaam leven raken ze bijna in een burn-out omdat alles perfect moet. De oplossing is volgens Paul: focus op waarden en samenhang, in plaats van perfecte details. “Waarden hebben een functie; ze zorgen dat je betere keuzes maakt en prioriteiten kunt stellen.”

Wat als economie wél over huishouding zou gaan?

Pauls analyse van ons economische systeem is verhelderend. Hij legt uit hoe economie eigenlijk over het beheren van het huis (oikos) zou moeten gaan, maar dat ons systeem vooral extractief is. “Iemand kan ergens aardolie uit de grond halen en daar geld voor vragen. Maar nergens gaat er geld terug naar de aarde om te compenseren voor de schade.” Dit zie je ook terug in ons voedselsysteem: “Als je kijkt naar een kilocalorie: wat je in het systeem stopt aan energie, zoals aardolie, kunstmest, bestrijdingsmiddelen en machines, is vier tot tien keer zoveel als wat je er als kilocalorie uithaalt.”

Concrete ecosystemische principes voor pioniers

Wat kun je als ondernemer of idealist leren van Pauls inzichten?

  • Omarm ‘goed genoeg’ in plaats van perfectie.
  • Stop met het najagen van de perfecte strategie, het perfecte product of de perfecte timing. Focus op wat werkt en bouw daarop verder.
  • Investeer in diversiteit. Of het nu gaat om je team, je vaardigheden, je inkomstenbronnen of je netwerk: diversiteit creëert oplossingsruimte en veerkracht.
  • Train met verstoringen. Oefen niet alleen onder ideale omstandigheden, maar leer jezelf en je organisatie omgaan met onzekerheid en verandering.
  • Denk in relaties, niet in losse onderdelen. Kijk niet alleen naar individuele KPI’s of afdelingen, maar naar hoe alles samenwerkt en elkaar beïnvloedt.
  • Houd je waarden als anker. Zoals Paul leerde: het is belangrijk om je waarde helder te hebben en die als anker te gebruiken in de koers die je vaart.

Waarom falen geen einde hoeft te zijn

Pauls verhaal laat zien dat wat we vaak als falen zien, eigenlijk waardevolle feedback is van het systeem. Zijn ‘mislukte’ eerste bedrijf leidde tot diepere inzichten die nu de basis vormen van Groeilokaal, waar hij werkt aan integrale vitaliteit, met bezinning, beweging en biodiversiteit als pijlers. “Je wilt altijd op zoek gaan naar oplossingsruimte en speelruimte,” zegt hij. “Letterlijk ook het woord speelruimte: ruimte hebben om te spelen.”

Leven als een ecosysteem

Dit gesprek is meer dan een verhaal over ondernemen. Het is een uitnodiging om anders naar de wereld te kijken. Om te zien dat jij, je organisatie en je impact onderdeel zijn van een groter geheel. “Juist door veel diversiteit te hebben, is er altijd oplossingsruimte,” vertelt Paul. “Als er ergens een bepaalde soort uitvalt, zijn er altijd anderen die dat opvangen.”

Voor ondernemende pioniers die worstelen met de druk van perfectie, de angst voor falen of het gevoel dat ze alles zelf moeten uitvogelen, biedt Pauls verhaal een alternatief. Vertrouw op het systeem, investeer in relaties en diversiteit, en zie uitdagingen als feedback in plaats van bedreigingen. Misschien is wat je zoekt niet de perfecte strategie, maar de moed om te experimenteren, te leren en te groeien binnen het ecosysteem waarvan je deel uitmaakt.

Wil je de volledige aflevering luisteren? Ga naar Grip op je groei, te vinden in je favoriete podcastapp.

Volg Paul op Instagram: https://instagram.com/paulvenner

En op LinkedIn: https://www.linkedin.com/in/paulvenner/

En check onze missie voor meer informatie.